Arapska tipografija sve češće je prvi vizuelni jezik na ambalaži i fasadama u Ujedinjenim Arapskim Emiratima (UAE), a veliki luksuzni projekti umetnost naručuju od lokalnih autora. Dizajn enterijera i brendiranje u regionu prolaze kroz promenu koja se ne svodi samo na nove boje i materijale: u središtu je pokret za dekolonizaciju narativa u dizajnu, u kojem se zapadnocentrične prakse preispituju, a u prvi plan izbija filozofija "arapski prvo".
Egipatska dizajnerka Nada Hešam (Nada Hesham) i njen kairski studio 40mustaqel grade kritički dijalog o dizajnu u arapskom svetu, revalorizujući grafički dizajn regiona jugozapadne Azije i severne Afrike (SWANA). U Emiratima se ta promena najjasnije vidi u brend dizajnu, gde arapska tipografija postaje primarni vizuelni jezik.
- Toplije palete: duboka bobica, vinska i eukaliptus zelena
- Biofilni dizajn koji spaja komfor i funkciju
- Kancelarije sa prirodnim drvetom i teksturiranim tkaninama
- Fleksibilni rasporedi kao standard za hibridni rad
- "Neo-minimalizam" u brend dizajnu Dubaija
Isti princip vodi i velike luksuzne projekte: saudijska Aroya Cruises, deo programa Vision 2030, gradi "autentično arapsko iskustvo na moru" kroz 2.600 naručenih umetničkih radova, od kojih je 60 odsto delo saudijskih umetnika, uz pejzaže kraljevstva i zanatsku tradiciju.
Odmerena suzdržanost, a ne eksces, treba da vodi savremene enterijere.
, Mustafa Hamaš, arhitekta
Paralelno sa tim, zanati se vraćaju u fokus. Tuniski studio Altin reinterpretira tradicionalnu keramiku, palmino drvo i morska vlakna kroz savremeni dizajn, sarađujući sa lokalnim majstorima kako bi te tradicije ostale žive. Bejrutski Studio Kunukku posvećen je očuvanju stare sirijske veštine ručnog drvoreza za štampanje, koja je bila na ivici nestanka zbog sukoba i novih tehnologija.
Takve inicijative ne čuvaju samo nasleđe, već i osnažuju lokalne zajednice i zanatlije.
Zeynep Sude Emek / PexelsToplije boje u stanovima, butik atmosfera u kancelarijama
U emiratskom enterijeru tokom 2026. godine izdvajaju se jasni pravci. Stanovi se udaljavaju od oštrih belih i hladnih sivih tonova i okreću se bogatijim, toplijim paletama: dubokoj bobici, vinskoj i eukaliptus zelenoj, uz naglasak na emocionalnom komforu i vizuelnoj dubini. Biofilni dizajn prevazilazi puko unošenje biljaka i uključuje prirodne elemente koji istovremeno služe komforu i funkciji.
Kancelarije se menjaju u istom smeru. Prirodno drvo i teksturirani materijali stvaraju prostore nalik butik hotelima, a fleksibilni rasporedi postaju standard za hibridne modele rada. Brend dizajn u Dubaiju pritom prihvata "neo-minimalizam", prefinjenu estetiku koja vizuelno bogatstvo čuva kroz kvalitetne materijale, mikro-detalje i promišljen raspored, umesto pukog svođenja forme na minimum.
Vision 2030 otvorio vrata lokalnim dizajnerima
Saudijski program Vision 2030 deluje kao snažan katalizator: stvara do tada neviđene mogućnosti za luksuzni dizajn enterijera i podstiče lokalno kreativno liderstvo. Tražnja za enterijerima koji prate ambiciju velikih arhitektonskih projekata ubrzano raste, a sa njom i učešće saudijskih dizajnera.
Naš BiroOni donose kulturnu fluentnost, razumevanje tradicionalnih materijala, islamskih uzoraka i planiranja prilagođenog klimi, što međunarodne firme ne mogu uvek da ponove na isti način. Time se otvaraju i kanali za međunarodnu saradnju, u kojoj se saudijsko znanje spaja sa globalnim specijalistima.
Nasuprot raskošnim narativima, sve više prostora dobija "tihi" pristup luksuzu. Emiratski arhitekta Mustafa Hamaš (Mustafa Khamash) zalaže se za odmerenu suzdržanost umesto ekscesa u savremenim enterijerima, što predstavlja protivtežu ekstravagantnijim dizajnerskim filozofijama.
Sektor pamti i pionirke: turska dizajnerka enterijera Zejneb Fadilijoglu (Zeynep Fadıllıoğlu) prva je žena koja je završila unutrašnje uređenje džamije, džamije Šakirin u Istanbulu, 2009. godine. Njen studio realizovao je više od 600 projekata, uključujući i one u Kataru i Emiratima, a i pored toga suočavala se sa kritikama zbog svog pola, što ukazuje na predrasude koje u industriji i dalje postoje.
Dizajn doprinosi stvaranju novih društvenih prostora i ekonomskom razvoju lokalnih zanatlija. Marmo Spirito je u julu 2026. pretvorio zaboravljenu vilu uz golf klub u Gammartu u Tunisu u "The ClubHouse", prostor za objedovanje, wellness i razonodu. Iako se očuvanje nasleđa često pominje, direktan ekonomski učinak i bolji životni standard zanatlija ostvaruju se kroz saradnje sa studijima kao što je Altin.
Tako kulturno nasleđe ne ostaje samo sačuvano, već postaje i ekonomski održivo.
