Beograd - Retrospektivna izložba Predraga Neškovića pod nazivom "Zemlja - vazduh" otvorena je 20. oktobra 2026. u Muzeju savremene umetnosti (MSUB) u Beogradu i traje do 22. februara 2027. Kustoskinje Una Popović i Svetlana Mitić postavile su izložbu tako da preispituje uobičajene narative istorije umetnosti, ističući Neškovićevu sposobnost da prepozna umetnički potencijal u "naizgled malim i običnim stvarima".
Ova izložba, prva velika retrospektiva Neškovića u MSUB-u nakon gotovo četiri decenije (od 1988. godine), obuhvata šest decenija njegovog stvaralaštva. Posetioci koji se prvi put susreću sa njegovim radom mogu biti iznenađeni raznolikošću opusa, koji obuhvata novu figuraciju, rani pop art, postmodernu ironiju, asamblaže i instalacije.
Kroz celu karijeru pronalazio je umetnički potencijal u naizgled malim i običnim stvarima.
, Una Popović i Svetlana Mitić, kustoskinje
Kako ističe Una Popović, upravo je ta heterogenost ključna za razumevanje Neškovićevog pristupa, gde se stilske promene ne tumače kao prekidi, već kao kontinuirano istraživanje prirode slike i statusa predmeta u kulturi.
Izložba je organizovana u šest tematsko-problemskih celina koje istražuju njegov angažman prema okruženju, tehnologiji, popularnoj i medijskoj kulturi, kiču i transformativnoj upotrebi pronađenih predmeta sa buvljaka kao gotovih umetničkih dela. Ovaj tematski pristup nadilazi prost hronološki pregled, nudeći dublje razumevanje kako je Nešković dosledno tretirao kulturu kao ogroman, otvoren arhiv, odbijajući da pravi razliku između uzvišenog i svakodnevnog, ili vrednog i bezvrednog.
Posebno značajan deo izložbe povezuje Neškovićeve radove sa Venecijanskog bijenala 1978. godine, gde je predstavljao Jugoslaviju, sa delima iz 2000-ih. Ova istorijska veza demonstrira dugotrajni umetnički dijalog unutar njegove prakse, prateći put od figurativnog predstavljanja ka apstrakciji, objektima, prostoru i samom činu slikanja.
Ovaj kustoski izbor naglašava temeljnu doslednost njegove umetničke filozofije, iako se njegov vizuelni jezik dramatično menjao.
Naš Biro"Izložba Zemlja - vazduh" nudi autentičnu vrednost osvetljavajući Neškovićev intelektualni angažman prema kulturnim znakovima i simbolima, nadilazeći puko estetsko uvažavanje ka dubljem istraživanju njihovog značenja i statusa. Ističući njegovu sposobnost da pronađe umetnost u "malom i običnom", izložba nudi moćan komentar o tome šta čini umetnički materijal i kako umetnost može kritički da se odnosi prema svom okruženju.
Ova perspektiva je posebno relevantna danas, inspirujući preispitivanje svakodnevnih predmeta i popularne kulture kao legitimnih izvora dubokih umetničkih izjava. Izložba je ključni događaj kako za dugogodišnje poklonike, tako i za nove posetioce da se upoznaju sa složenim i razvijajućim opusom jednog od najvažnijih predstavnika srpske i bivše jugoslovenske umetnosti.
